Ramon Covalo maakte muziek voor meest succesvolle tv-format ter wereld

INTERVIEW | Tot 2007 maakte de Amsterdamse componist Ramon Covalo muziek voor belspelprogramma’s als Lijn 4 en Puzzeltijd, beter bekend als Call TV. Toen de belspellen plotseling van de buis gingen, was het afgelopen met het werk in de niche die hij zich zo eigen had gemaakt. Niet lang daarna kwam zijn grootste opdracht: hij mocht muziek maken voor de wereldwijde hitshow Who wants to be a millionaire.

Hij werkte in 1999 twee jaar op de redactie van Endemol Call TV toen hij een regisseur tijdens de uitzending hoorde roepen: ‘Wát een kutmuziek!’, vertelt Ramon aan Muziekgeheimen. Het ging over Game Time, een van de vele Call TV-programma’s die Endemol produceerde voor RTL. De regisseur was de spanningsmuziek na twee jaar helemaal zat. Ramon reageerde: ‘Zal ik anders een keer wat maken?’

Geboren in een muzikale Italiaanse familie – zijn oma zong zelfs in het Milanese operahuis La Scala – was hij al zijn hele leven met muziek bezig. Die achtergrond kwam nu goed van pas.

“Een vriend van mij had een serieuze studio (Maarten Ramaker, red.). Ik niet, in die tijd was dat nog erg duur. Hij was bezig met tribal house, een hele andere muzieksoort. Samen zijn we de studio in gedoken. Het stond er redelijk snel op.” De regisseur was enthousiast en zo was Ramons spanningsunderscore bijna dagelijks minutenlang te horen.

“Die vriend zei toen ook tegen mij: ‘Je moet je wel opgeven bij Buma/Stemra.’ Ik keek hem aan en zei: ‘Buma wie?!’ ‘Ja, dat moet je doen, want dan krijg je misschien ook nog geld.’ Nou, dat kregen we inderdaad na een jaar.”

Meer muziek

Eind 2001 stopte Endemol-huiscomponist Hans van Eijck ermee en ontstond ruimte voor nieuwe aanwas. Ramon wilde wel meer muziek gaan maken voor Call TV. “Maar ik was inmiddels uitvoerend producent en kon natuurlijk niet mijn eigen muziek gaan keuren. Dus ik heb gezegd: ik maak muziek, maar vraag ook anderen. De regisseurs kozen vervolgens blind welk voorstel ze het beste vonden.”

Zo voorzag hij quizzen en magazines als Lijn 4, Puzzeltijd en Vragenvuur van muziek. Ook maakte hij muziek voor Endemol International, dat belspelletjes verkocht aan het buitenland.

Voor programma’s als Puzzeltijd en Woordzoeker was de opdracht om muziek te maken die leek op het origineel, zonder dat het plagiaat was. Dat was een flinke uitdaging. “Dat is verdomd moeilijk hoor. Je blijft gewoon dat deuntje horen. Ik had me nooit gerealiseerd dat dat zo’n klus zou zijn.”

In 2004 besloot Ramon te stoppen bij Endemol om zich volledig te richten op de muziek. Hij richtte zijn eigen bedrijf op genaamd The New Contemporary.

Niet lang daarna stopten de opdrachten voor Endemol, vanwege teruglopende programmabudgetten bij Call TV. Snel daarna kreeg Ramon werk van het nieuwe productiehuis 2waytraffic. Dat bedrijf was opgericht door oud-medewerkers van Endemol International en ging concurreren met de belspellen van Endemol. Ramon maakte muziek voor belprogramma’s die 2waytraffic produceerde voor SBS 6, Net 5 en zenders in België, Zweden en Polen.

Een nieuwe wending

In 2007 kwam het muziek maken voor belspellen langzaam tot een einde. Onder politieke druk gingen in Nederland alle belspelletjes van de buis en de buitenlandexploitatie was wel over zijn hoogtepunt heen. Maar Ramons band met 2waytraffic zorgde voor een interessante carrièrewending.

2waytraffic stak de winst uit belspelletjes in de overname van drie grote productiemaatschappijen met internationaal bekende formats in hun catalogus. De producent wilde de muziek in de programma’s gaan vervangen, om de nieuwe muziek vervolgens onder te kunnen brengen in haar eigen uitgeverij. Ramon kreeg de opdracht om muziek te maken met ‘hetzelfde gevoel’ als het origineel.

Door zijn eerdere opdrachten voor Endemol had hij wel handigheid in gekregen in het vervaardigen van muziek die moest lijken op iets wat al bestond. Hij maakte onder meer nieuwe tunes voor That’s the question, een in Nederland bedachte quiz die draaide in Groot-Brittannië, de Verenigde Staten en Frankrijk.

Bumpertune van That’s the question. © Sony Pictures Television Inc.

Maar 2waytraffic had ook de rechten van het bestverkochte televisieformat ooit: Who wants to be a millionaire.

Who wants to be a millionaire?

De quiz Who wants to be a millionaire – in Nederland bekend als Lotto Weekend Miljonairs – werd in 1998 ontwikkeld in Engeland en was op het hoogtepunt in meer dan 120 landen te zien. Vader-zoon-duo Keith en Matthew Strachan was verantwoordelijk voor de iconische muziek, waarvoor zij in 2002 een onderscheiding kregen van ASCAP (de Amerikaanse Buma/Stemra, red.). Het was de eerste keer dat er filmische orkestrale muziek werd gebruikt in een tv-show, en dat zo’n beetje de hele uitzending lang.

En toen, nog geen tien jaar na zijn eerste belspeltune, mocht de Amsterdamse self-made componist ineens een voorstel doen voor zo’n internationaal fenomeen. Hij kreeg een bekend verzoek: maak iets wat er heel erg op lijkt, maar wat geen plagiaat is. “Niet zo mooi om op te schrijven, maar het was wel zo”, zegt Ramon eerlijk.

“Ik voelde een hoop druk om het goed te doen. Als ik dit zou krijgen stond ik internationaal op de kaart. Daar zouden mogelijk veel mooie opdrachten uit komen. En natuurlijk ook inkomsten. Er werd gezegd dat het op dat moment nog in 66 landen zou draaien, dus dat zou aardig wat geld kunnen opleveren.”

Hoe ging hij te werk? “Ik dacht: hoe ga ik hier aan beginnen? Toen heb ik eerst het origineel heel goed beluisterd. Welke akkoorden zitten erin? Welke geluiden? Ik dacht: het moet erop lijken, en het liefst nog beter. Zo vond ik dat de spanningsmuziek best iets minder donker kon. Het hoeft geen horror te zijn. Vervolgens zocht ik eigen geluiden uit en begon ik met het verzinnen van een melodie.”

Voor de leadermuziek deed Ramon het volgende voorstel:

Demo Who wants to be a millionaire. © Sony Pictures Television Inc.

En dit was zijn voorstel voor de spanningsunderscores:

Heartbeat Who wants to be a millionaire. © Sony Pictures Television Inc.

Celador, de vorige eigenaar van Who wants to be a millionaire, had nog vetorecht over het programma. Zij vonden Ramons spannende underscores een goede opvolger van het origineel. Deze kwamen vanaf nu in het pakket dat bijna overal ter wereld gebruikt werd. Maar het voorstel voor een nieuwe begintune werd afgeschoten.

Het vervangen van de herkenbare themamuziek zou volgens Celador ten koste gaan van de identiteit van het programma, iets waar de landen waar het programma draaide het mee eens waren. Daarom bleven de hoofdtune en -bumpers zoals ze waren, al liet Celador de muziek wel in een nieuw jasje steken.

Uiteraard baalde Ramon. “Ik had natuurlijk liever gezien dat het mijn muziek geworden was. Maar goed, ik was er ook blij mee dat alsnog muziek van mij werd gebruikt. Het was een soort jongensdroom. Ik had dit in mijn eentje gemaakt in mijn studiootje en vervolgens zaten miljoenen mensen ernaar te luisteren. Dat gaf echt wel een kick.”

“Achteraf begreep ik trouwens wel dat als je de muziek van Who wants to be a millionaire wil vervangen, je met een betere versie moet komen dan die ik had gemaakt.”

Verschillende varianten

Het hield niet op bij de eerste opdracht. Ramon kreeg ook het verzoek om underscores te maken voor nieuwe onderdelen in het programma. Later werd hem nog gevraagd om zijn spanningsunderscores een beetje uit te kleden, zodat er ook rustiger versies beschikbaar waren. De landen waar het programma uitgezonden werd, mochten zelf bepalen welke ze gebruikten. Zo hielden Engeland, Australië en Polen vast aan de eerste versies en kozen Frankrijk, Rusland en Colombia voor de nieuwe varianten.

Easy Heartbeat Who wants to be a millionaire. © Sony Pictures Television Inc.

Voor India wilde 2waytraffic graag versies waarin lokale geluiden zaten verwerkt, maar deze opdracht sloeg Ramon af. Hij vond dat ze dat beter konden overlaten aan een plaatselijke componist.

“Zo vroegen ze me geloof ik ook een keer voor Brazilië, iets met ritmes. Ik kan best wat spelen, en het klinkt misschien best wel, maar de mensen daar horen meteen dat ik het niet echt kan. Daar moet je niet aan beginnen.”

In 2009 begon de spin-off Who wants to be a millionaire Hot Seat, waarvoor Ramon een pakket gloednieuwe herkenningstunes mocht maken. Dat was voor hem een leukere opdracht dan de muziek voor het originele format. “Het moest een beetje lijken op Who wants to be a millionaire – maar dan iets luchtiger – en dat hoor je ook wel aan sommige elementen. Maar verder had ik veel meer vrijheid, omdat het programma nog niet bestond. Ik kon gewoon zelf iets bedenken en dat gaf een stuk minder druk.”

Tot zijn verbazing werd zijn eerste voorstel meteen goed ontvangen. “Meestal komt er aardig wat kritiek, maar dat was nu niet zo. Daar was ik wel blij mee. Ik had dus de juiste snaar weten te raken.”

Millionaire Hot Seat. © Sony Pictures Television Inc.

Drie jaar later maakte hij enkele nieuwe tracks voor de terugkeer van Weekend Miljonairs in Nederland. Het was een van zijn laatste muziekopdrachten, want in 2012 was het ‘afgelopen met de pret’, zoals Ramon het omschrijft.

2waytraffic ging op in Sony Pictures Television en de Amerikanen werkten met hun eigen muziekproducers. “Ondertussen was ik alleen nog maar bezig met uitzoeken op welke inkomsten ik recht had. In het buitenland is dat veel slechter geregeld dan in Nederland, je moet er constant achteraan zitten.” Het nam hem zo in beslag dat ik hij geen muziek meer kon maken. “Het lukte me gewoon niet meer. Dat was verschrikkelijk.”

“Aan de andere kant zat ik ook vooral alleen in m’n studio. Ik dacht: het is ook wel leuk om weer eens wat mensen om je heen te zien en wat anders te gaan doen.” Deze samenloop van omstandigheden zorgde ervoor dat Ramon besloot te stoppen met muziek maken.

Hij maakte de overstap van componeren naar distilleren en ontwikkelde zijn eigen likeur: Moretta Covalo, gebaseerd op een oud Italiaans recept. De afgelopen jaren is hij bezig geweest het drankje op de markt te zetten om zo bij slijterijen in de schappen te belanden.

Onlosmakelijk verbonden

Of Ramon stiekem nog wel eens wat met muziek doet? “De laatste tijd kriebelt het weer moet ik zeggen. Ik heb hier nu weer een keyboard en wat audioapparatuur staan. Als ik bijvoorbeeld mijn muziek voor Who wants to be a millionaire en Hot Seat hoor, denk ik: ik zou het nu anders doen. Daarom denk ik erover om nieuwe versies te maken.”

“Ook heb ik een ideetje om een soort moderne versie te maken van een van de thema’s, samen met een danceproducer. Dat lijkt me wel een uitdaging.”

Het is onbetwistbaar dat ‘Signor Milionario’ Ramon Covalo onlosmakelijk verbonden is met het hitformat. Momenteel draait het programma met zijn muziek nog in zo’n dertig landen, waaronder ook weer in Nederland, als BankGiro Miljonairs. “Zeker in eigen land is dat altijd leuk”, vindt de entrepreneur.

“Ik zei laatst tegen mijn kinderen: ‘Iedereen kent dat programma’, waarop ze antwoordden: ‘Niemand kent dat.’ ‘Maar het heeft in wel 120 landen gedraaid!’, zei ik, waarop ze herhaalden: ‘Papa, niemand kent dat.’ Een paar dagen later kwam mijn oudste zoon aan met een artikel over globalisatie, waarin Who wants to be a millionaire als voorbeeld werd genoemd. Hij keek me lachend aan en zei: ‘Oké papa, ik geloof wel dat meerdere mensen het kennen.’ ”

Foto: Ramon Covalo